ملاحظاتي درباب جلد 24/3 فهرست نسخه هاي خطي مجلس شوراي اسلامي

فهرستنگار: محمود نظری، تاریخ نشر 1389 شمسی

در هنگام بررسی فهارس، یادداشتهایی در کناره های آن داشتم، که البته برخی را جداگانه نشر دادم، و برخی فقط در «فنخا» اعمال شد با تصریح به این ملاحظات و برخی بدون تصریح. به ذهنم رسید شاید انتشار آن بصورت محدود برای دوستانی که فهرست آن را در اختیار دارند و شاید فنخا در دسترشان نباشد، مفید باشد.

ملاحظات زیر مربوط به فهرست فاضل گرامی جناب آقای محمود نظری است که در جلد 24/3 فهرست مجلس به ذهن رسید.

  1. ص 11 شماره 191 ط رساله پنجم؛ رساله ای در سیر و سلوک، که به احتمال از ملا محمد جعفر بن محمد طاهر کرمانی دانسته شده که مؤلف رساله قبل آن است. این رساله زاد السالک فیض کاشانی  است و نسخه بسیار دارد.
  2. در ص 18 شماره 396/2 حبل المتین آمده؛ البته رساله بخشی از حبل المتین است که به فرائض بهائیه معروف است و در توضیح فهرستنگار محترم آورده، ولی بهتر بود همان نام معروف گزیده می شد، چون این جدا نویسی ، بیش از هفتاد نسخه معرفی شده دارد.
  3. ص 18 شماره 419/2 رسالة فی التقدیر و ناشناس آمده؛  نام این رساله « التحقیق و التنفیر فی بیان ما یتعلق بالمقادیر» است و از شیخ جعفر کاشف الغطاء (1154-1228) است.. 11 نسخه از آن معرفی شده است.
  4. ص 33 شماره 1175/1 (شرح التوحید) در آستان قدس به فردی به نام امید محمد علی قمی نسبت داده شده و نسخه ای ناشناس در مرعشی دارد، و اینجا به فرد دیگری نسبت داده شده. فقط باید توجه داشت که سه نسخه از آن را می شناسیم.
  5. ص 37 شماره 1237 ؛ رساله اول «حاشیة الشفا» این مجموعه از حمزة بن محمد حسنی حسینی (قرن 11) است و چند نسخه از آن معرفی شده؛ و دومی «حاشیة حاشیة الدوانی القدیمة علی شرح التجرید» است از همان مؤلف بالا. که در فهرست «حاشیة شرح التجرید» آمده.
  6. ص 38 شماره 38 ، «النکت الاعتقادیة» و از شیخ مفید دانسته شده؛ این رساله از فخر المحققین (-771) است. البته شیخ مفید رساله ای دارد به نام «النکت فی مقدمات الاصول» که غیر این رساله است. شاید تشابه اسم کتاب، و افتادگی آغاز نسخه، باعث این خطا شده باشد.
  7. ص 51 شماره 1284/2 «حاشیة الشفاء»؛ نام اصلی آن «شفاء القلوب» است که به عنوان حاشیة الشفاء و تعلیقات نیز آمده است.
  8. ص 54 شماره 1283/8 «مراتب الموجودات» و ناشناس آمده؛ این رساله از میر سید شریف جرجانی است و حدود 20 نسخه از آن را می شناسیم.
  9. ص 54 شماره 1283/10 که با عنوان «مثنوی» آمده؛ نام آن مثنوی سوز و گداز است و به همین نام نیز معروف است.
  10. ص 61  شماره 1297/10 با عنوان «رسالة فی المفهوم» آمده؛ رساله قیاس وحید بهبهانی است، و عنوانی گزیده بلا محل است.
  11. ص 76 شماره 1346/12  با عنوان « رساله شرح التصوف» و از شاه نعمت الله ولی دانسته شده؛ ظاهرا این رساله نامش «المحکم فی حروف المعجم» است و مولف آن را سعید بن عبدالرحمن بن عبدالملک دانسته اند که در آغار برخی نسخه ها به نامش تصریح شده و چندین نسخه دارد.
  12. 12-   ص 83 شماره 1349 ؛ این رساله از تاج السعیدی ، محمد بن ابی السعید است، نه ابوالفتج جرجانی
  13. ص 84 شماره 1351/2 ؛ این رساله همان رساله اثبات الواجب است که در جلد 32 فهرست مجلس به عقیلی استرآبادی نسبت داده شده، و نسخه ای دیگر در دانشگاه دارد.
  14. ص 85 شماره 1354/3 با عنوان «معرفت ستاره» و ناشناس؛ این قسمت باب بیستم، بیست باب در معرفت اسطرلاب خواجه نصیر است.
  15. ص 91 شماره 1367/2 با عنوان «رسالة فی الاخلاق ؟» و مؤلف آن ابوعلی حسن بن حسن بن میثم؟ آمده است؛ این رساله نامش تهذیب الاخلاق و از یحیی بن عدی (-364) است و برخی به ابن عربی نیز نسبت داده اند. نسخه های داخلی آن اندک است، ولی نسخه های دیگری از آن در کشورهای دیگر معرفی شده است.
  16. ص 92 شماره 1367/9 که معاد ابن سینا دانسته شده؛ ظاهرا صحیح نیست، عبارات نشان می دهد از ابن هندو، علی بن حسین است که با عنوان معرفة النفس چند نسخه از آن معرفی شده است.
  17. ص 93 شماره 1367/13 با عنوان «حدود الاشیاء» آمده؛ نام رساله «الحدود و الفروق» است و نام کامل مؤلف سعید بن هبة الله طبیب  (-495 هـ) است.
  18. 18-   ص 94 شماره 1371/1 با عنوان «شرح مکاشفه عرفانیه» و بدون مؤلف که رساله «انسان الکامل فی معرفة الاوائل و الاواخر» از شیخ عبدالکریم جیلی بعد از آن قرار گرفته است؛ به نظر می رسد شرح مکاشفه، مقدمه همان رساله انسان کامل جیلی باشد. باید بررسی شود.

مصطفی درایتی

مصطفی درایتی

مصطفی درایتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *